„Emocjonalny osad”
Prawykonanie kompozycji Magdaleny Białeckiej
Skrzypce elektryczne i osiem głosów. Utwór, którego nikt jeszcze nie słyszał — Magdalena Białecka napisała go specjalnie na ten wieczór.
Wokół premiery układa się repertuar, w którym muzyka współczesna spotyka się z ludową. Pieśni kurpiowskie w opracowaniach Henryka Mikołaja Góreckiego i Romana Maciejewskiego przypominają, że melodie przekazywane z pokolenia na pokolenie często stawały się inspiracją do powstania wybitnych utworów muzyki klasycznej.
W drugiej części oktet Simultaneo śpiewa własny repertuar — muzykę dawną i współczesną w jednym oddechu.
ODKRYJ KOLEJNĄ WARSTWĘ ↓ ZWIŃ ↑
Centralnym punktem koncertu jest prawykonanie Osadów wspomnień dr Magdaleny Białeckiej — kompozycji do trzech wierszy Hany Fouskovej, przeznaczonej na oktet wokalny, skrzypce akustyczne i elektryczne oraz live electronics.
W surowej poezji Fouskovej, pełnej archaicznej energii, zostają postawione pytania o granice człowieczeństwa i o możliwość przekroczenia ich przez szaleństwo i irracjonalność — tak, by przeniknąć w ciało uniwersalne i zjednoczyć się z przyrodą. Ta tematyka wyrasta z doświadczeń poetki, która żyła na pograniczu cywilizacji i społeczeństwa.
Muzyczną odpowiedzią na tę witalistyczną poetykę jest wielowarstwowa forma, łącząca sonorystykę i elektronikę z charakterystyczną dla Białeckiej estetyką postspektralną. Kompozytorka rozwija tu autorską koncepcję polifonii: głosy współistnieją w odrębnych przestrzeniach mikrotonowych i mikrorytmicznych, zachowując autonomię w misternych splotach kontrapunktycznych. Istotną rolę pełni koncertująca, wirtuozowska partia skrzypiec, a live electronics pogłębia możliwości brzmieniowe rozszerzonych technik wykonawczych zastosowanych w głosach i w partii skrzypcowej.
Sonorystyczna tkanka oktetu zbudowana jest ze zdezintegrowanych fragmentów wierszy Fouskovej. Znaczenia ulegają rozproszeniu, a uwaga odbiorcy przenosi się na czysty wymiar emocjonalno-brzmieniowy. Kompozycja koresponduje z predykcyjną teorią emocji, omawianą podczas wykładu otwierającego dni główne festiwalu.
Wokół premiery układa się repertuar, w którym muzyka współczesna spotyka się z ludową. Pieśni kurpiowskie w opracowaniach Henryka Mikołaja Góreckiego i Romana Maciejewskiego przypominają, że melodie przekazywane z pokolenia na pokolenie często stawały się inspiracją do powstania wybitnych utworów muzyki klasycznej.
Partie wokalne wykona oktet Simultaneo specjalizujący się w wykonawstwie muzyki współczesnej i dawnej, w którego skład wchodzą młodzi i utalentowani śpiewacy.
Zespół wystąpił między innymi na koncercie inauguracyjnym 67. Warszawskiej Jesieni w Filharmonii Narodowej (2024), Festiwalu NOMUS w Nowym Sadzie (Serbia, 2024), Festiwalu Sönghátíð í Hafnarborg (Islandia, 2024), Festiwalu Skálholt Summer Concerts (Islandia), Festiwalu Muzyki Dawnej w Haapsalu (Estonia), w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego, Centrum Arvo Pärta w Laulasmaa (Estonia) czy Centrum Muzycznym Musiikkitalo (Helsinki).
Simultaneo dokonało wielu prawykonań nowych utworów takich kompozytorów, jak: Anna Rocławska-Musiałczyk, Uģis Prauliņš (Łotwa), Alberto Schiavo (Włochy), Aleksandra Vrebalov (Serbia), Páll Ragnar Pálsson (Islandia) czy Helena Tulve (Estonia). Poza występami a cappella zespół współpracuje z wieloma znakomitymi instrumentalistami i zespołami. W lutym 2024 odbyła się premiera nagranej dla Polskiego Radia płyty Nowe oblicza tradycji, na której znalazły się zamówione u współczesnych kompozytorów utwory na sukę biłgorajską i oktet wokalny. W nagraniu obok Simultaneo wystąpiła Maria Pomianowska, a całość poprowadził Karol Kisiel.
Partię skrzypiec i live electronic wykona Jan Staruch:
skrzypek, prezes Fundacji Wspierania Działań Artystycznych „BalticAlians”. Absolwent Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku, ukończył też studia podyplomowe dla menedżerów kultury w Szkole Głównej Handlowej. Prowadzi badania doktorskie na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w dyscyplinie sztuki muzyczne.
Specjalizuje się w muzyce współczesnej. W 2026 wziął udział w światowych prawykonaniach „Maris” Jonathana Bradleya na carillon i skrzypce podczas XXVIII Gdańskiego Festiwalu Carillonowego oraz „Metaxy” Cornelii Zambili na University of Huddersfield. Występował jako solista w Filharmonii Bałtyckiej i Warmińsko-Mazurskiej oraz na festiwalach „Metropolia jest ok”, „Języki Muzyki” i „NeoArte”.
Jako solista zdobył między innymi I nagrody na Royal Sound Music Competition w Kanadzie, Adria Art Fest w Słowenii oraz konkursach Città di Palmanova i Città di Barletta we Włoszech. W duecie VistaDuo z Bartoszem Wiśniewskim — Grand Prix na XXV Music Without Limits w Druskienikach, II nagroda na 3rd Paul Badura-Skoda International Competition w Wiedniu i III nagroda na Maurice Ravel Competition w Paryżu. Od 2020 roku prowadzi Fundację BalticAlians, która zrealizowała blisko trzydzieści wydarzeń z udziałem ponad stu pięćdziesięciu młodych artystów — od cyklu „Penderecki in Memoriam” w trzech filharmoniach po bezpłatną platformę AccompanIT z 320 nagraniami akompaniamentów dla dzieci uczących się gry na skrzypcach.
WYKONAWCY
- Jan Staruch — skrzypce
- Karol Kisiel - dyrygent
- Oktet wokalny Simultaneo: Alicja Giętkowska-Liguz – sopran, Daria Wasiluk – sopran, Ksenia Sawczenko – alt, Zuzanna Topolska-Patejko – alt, Aleksander Kujawa – tenor, Adam Kupper – tenor, Paweł Nodzak – baryton, Szymon Kokocha – bas
PROGRAM
Magdalena Białecka — „Osady wspomnień” (prawykonanie)
Stanisław Moryto — „Preces pro Polonia”
Stanisław Moryto — z „Trzech psalmów”: III. Laudate Dominum
Dominik Radoń — „Earth All-mother I will sing” (2024)
Henryk Mikołaj Górecki — z „Pięciu pieśni kurpiowskich” op. 75: „Hej, z góry, z góry!”, „Z Torunia ja parobecek”
Roman Maciejewski — z „Pieśni kurpiowskich”: „Nie mój ogródusek”, „Powolniak”, „Kozak kurpiowski”